Diagnostyka SIBO opiera się na testach oddechowych. Niestety, ich wyniki bardzo często są błędnie interpretowane, a pacjenci niejednokrotnie poddawani zbędnemu leczeniu. Dlatego dzisiejszy wpis będzie pewnego rodzaju przewodnikiem, w którym krok po kroku wyjaśnię jak należy otrzymane wyniki analizować.
Artykuł został zaktualizowany w czerwcu 2025 r. i zawiera aktualne informacje na temat interpretacji testów oddechowych w diagnostyce SIBO.
Test oddechowy SIBO – co mierzy i jak działa?
Testy oddechowe są najczęściej wykorzystywaną metodą w diagnostyce SIBO. Opierają się one na założeniu, że człowiek nie potrafi samodzielnie wytwarzać gazów takich jak wodór czy metan. Jedynym ich źródłem mogą być bakterie obecne w jelitach.
Oznaczenie stężenia wspomnianych gazów w wydychanym powietrzu jest nam w stanie powiedzieć czy bakterie nie produkują zbyt dużej ilości gazów w jelitach. Wysokie stężenie gazów w określonym czasie może wskazywać na obecność SIBO, czyli zespołu rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego.
Mikroorganizmy w jelitach produkują 3 kluczowe gazy: wodór (H2), metan (CH4) oraz siarkowodór (H2S) i optymalnie wszystkie trzy powinny być mierzone jednocześnie aby zapewnić możliwie dokładną i miarodajną diagnozę. Niestety w Polsce dysponujemy obecnie wyłącznie testami wodorowo-metanowymi i są one również przydatne w ograniczonym stopniu (nie zalecam wykonywać testów wodorowych).
Przebieg testu oddechowego SIBO – jak się przygotować?
Test oddechowy trwa od 2 do 3 godzin i wymaga odpowiedniego przygotowania. Nie można pójść na takie badanie „z marszu”, ponieważ jego wynik może wyjść zakłamany.
Na badanie należy zgłosić się rano, na czczo (ok. 12 godzin od ostatniego posiłku). Dzień wcześniej należy stosować restrykcyjną dietę. Do badania nie należy przystępować jeśli w ostatnim czasie przyjmowano leki tj. antybiotyki, inhibitory pompy protonowej czy leki przeczyszczające.
Przebieg testu jest stosunkowo prosty:
- pacjent wypija substrat (glukozę lub laktulozę),
- bakterie żywiąc się cukrem wytwarzają gazy,
- pacjent co 15-20 minut wydmuchuje powietrze do urządzenia analizującego w celu analizy stężenia gazów,
- po 2-3 godzinach badanie uznaje się za zakończone.
Więcej informacji o tym, co jeść dzień wcześniej i jak się przygotować od strony diety, znajdziesz w osobnym wpisie: Jadłospis przed testem SIBO – co jeść, a czego unikać?
Jak interpretować wyniki testów oddechowych?
Poniżej omawiam kryteria diagnostyczne dla SIBO bazujące na oficjalnych zaleceniach Konsensusu Północnoamerykańskiego z 2017 roku i wytycznych ACG z 2020 roku. Zaznaczam jednak, że interpretacja testu oddechowego wbrew pozorom nie jest prosta i wymaga przeprowadzenia szczegółowego wywiadu z pacjentem.
Wyniki testu oddechowego są mocno zależne od szybkości pasażu jelitowego – u pacjentów z przyśpieszoną motoryką obserwuje się szybki wzrost wodoru przed 90 minutą, który może zostać błędnie zdiagnozowany jako SIBO. Odsetek wyników fałszywie dodatnich sięga nawet 30% przy testach opartych na laktulozie – dlatego sam wzrost stężenia gazów może być mylący i nie zawsze wskazuje na obecność choroby. Stąd wyraźnie zaznaczam – interpretuje się pacjenta, a nie wyniki badań.
Jak rozpoznać SIBO wodorowe na podstawie testu?
Ilość wydychanego wodoru na czczo zazwyczaj jest niewielka i powinna wynosić maksymalnie kilka jednostek. Dokładnie taką wartość powinno wskazywać urządzenie na samym początku badania, jeszcze przed spożyciem cukru. Wysokie poziomy wodoru na czczo (powyżej 10-15 ppm) mogą świadczyć o złym przygotowaniu pacjenta do badania i są wskazaniem do przeprowadzenia badania w innym terminie.
Wynik wodorowego testu oddechowego jest pozytywny, gdy ilość wydychanego wodoru wzrośnie o 20 ppm (i więcej) względem wartości wyjściowej, w ciągu 90 minut od rozpoczęcia testu.
Przykład: jeśli nasz pomiar na czczo wynosi 3 ppm, to uzyskanie wyniku 24 ppm w 60 minucie testu daje wynik pozytywny i może świadczyć o obecności SIBO.
Poniżej przykład tego jak może wyglądać wynik dodatni dla SIBO wodorowego.
Rozpoznanie IMO – interpretacja poziomu metanu
IMO (rozrost archeonów w jelitach) jest to rodzaj rozrostu, który charakteryzuje się podwyższonym stężeniem metanu w teście oddechowym. O ile nadmierne wytwarzanie wodoru jest związane bardziej z biegunkami, tak wysokie stężenia metanu spowolniają motorykę przewodu pokarmowego i mogą powodować zaparcia.
W tym przypadku wynik testu oddechowego jest pozytywny, gdy stężenie metanu w dowolnym momencie testu wynosi 10 ppm lub więcej.
Przykład: jeśli poziom metanu w 40 minucie testu wynosi 15 ppm to wynik jest dodatni i wskazuje na rozrost metanogenów w jelitach (IMO).
Poniżej przykład tego jak może wyglądać wynik dodatni dla IMO.
SIBO siarkowodorowe – objawy i ograniczenia diagnostyczne
SIBO siarkowodorowe (obecnie określane jako ISO – nadprodukcja siarczków jelitowych) jest wciąż bardzo słabo poznanym rodzajem rozrostu i jak wcześniej wspomniałem, wykonanie badania w tym kierunku w Polsce jest obecnie niemożliwe.
U części pacjentów uzyskanie tzw. flat-line w trakcie testu wodorowo-metanowego (płaska linia wodoru i metanu) może przemawiać za obecnością ISO (bakterie siarkowodorowe „zjadają” wodór co prowadzi do uzyskania płaskiej linii gazów).
Stąd jeżeli u pacjenta występują charakterystyczne objawy (intensywne biegunki, gnilne gazy i stolce, pilność oddania stolca) oraz wykres testu oddechowego przybiera wzorzec flat-line to może to przemawiać za obecnością ISO (miałem kilka takich przypadków w swojej praktyce i włączenie terapii przyniosło znaczącą poprawę).
Szukasz uporządkowanej wiedzy o interpretacji testów SIBO – z przykładami, wykresami i przypadkami klinicznymi? Wszystko to omawiam w moim kursie: Diagnostyka SIBO w praktyce.
Podsumowanie
Test oddechowy jest przydatnym narzędziem w diagnostyce SIBO – ale tylko wtedy, gdy zostanie prawidłowo przeprowadzony, a jego wynik właściwie zinterpretowany. Sama obecność wodoru czy metanu nie wystarczy, by postawić trafną diagnozę – równie ważny jest kontekst kliniczny, wywiad z pacjentem oraz świadomość ograniczeń samego testu.
Wielu specjalistów popełnia błędy, skupiając się wyłącznie na wartościach liczbowych – pomijają dynamikę wykresu, czas pasażu jelitowego czy wpływ diety i leków. Tymczasem skuteczna diagnostyka SIBO wymaga podejścia, które łączy dane z testu z wiedzą kliniczną i doświadczeniem.
Jeśli chcesz lepiej rozumieć, jak interpretować wyniki testów oddechowych, unikać najczęstszych błędów i podejmować trafne decyzje diagnostyczne – zachęcam do udziału w moim kursie: Diagnostyka SIBO w praktyce. To kompleksowe szkolenie, w którym krok po kroku omawiam proces przygotowania do testu, wykresy, pułapki interpretacyjne i aktualne wytyczne.
- Rezaie A, Buresi M, Lembo A, et al. Hydrogen and Methane-Based Breath Testing in Gastrointestinal Disorders: The North American Consensus. Am J Gastroenterol. 2017;112(5):775-784. PubMed
- Pimentel M, Saad RJ, Long MD, Rao SSC. ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Am J Gastroenterol. 2020;115(2):165-178. PubMed
- Kashyap P, Moayyedi P, Quigley EMM, Simren M, Vanner S. Critical appraisal of the SIBO hypothesis and breath testing: A clinical practice update endorsed by the European society of neurogastroenterology and motility (ESNM) and the American neurogastroenterology and motility society (ANMS). Neurogastroenterol Motil. 2024;36(6):e14817. PubMed
Potrzebujesz pomocy w walce z SIBO?
Wypełnij formularz współpracy, aby umówić się na konsultację indywidualną.
Witam serdecznie,
Co jeśli do 120 min wykresy metan i wodór sa w miare plaskie a potem oba idą mocno w górę? Np w 160 min wodór ma juz 35 a metan 20
Metan niezależnie od minuty uznaje się za dodatni przy poziomach >10 ppm – jeżeli jest to spójne z objawami (skłonność do wzdęć/zaparć) to może to przemawiać za IMO.
Witam, co oznacza wysoki wynik na czczo metanu – prawie 60 ppm, w teście laktulozowym? Pzygotowanie do badania było sumienne. W czasie próby nie było już wyższego pomiaru niż początkowy. Wynik na czczo wodoru – 30 ppm i wzrósł w 120 min do 70 ppm. Czy można to interpretować jako IMO i SIBO?
Jeżeli przygotowanie naprawdę sumienne i test wykonany w rzetelnej placówce (jest kilka placówek które dają fałszywe pomiary) to potencjalnie wynik może wskazywać na SIBO/IMO – ale trzeba ocenić w odniesieniu do pełnego obrazu klinicznego, objawów itp.
Test ALAB. Wykonany samodzielnie. Objawy to wzdęcia, gazy, nieregularność wypróżnień, dyskomfort, lekkie bóle okolic brzucha, zgaga, odbijanie.
Sugerowałbym wykonać w innym labie, wynik może być niemiarodajny.
Wynik na czczo mam 17 ppm dla wodoru, bardzo dobrze się przygotowałam, dzień wcześniej tylko 4 jajka , szklanka gotowanego ryżu i pieczony indyk , tylko woda niegazowana, nic poza tym, żadnych leków i probiotyków kilka tygodni. Czy nadal jest to złe przygotowanie do badania?
Czasami też taki wynik może wystąpić przy SIBO lub innych schorzeniach (np. celiakii) – choć możliwe, że ryż okazał się problemem (zwłaszcza jeśli nie był gotowany bezpośrednio przed spożyciem).
Moje wyniki wodór i metan w normie jednak jak to Pani która wykonywała pomiar jest zbyt duża różnica między metanem a wodorem co też może o czymś świadczyć. Tylko o czym ?
Samo stwierdzenie dość zaskakujące, ale ciężko się odnieść nie widząc konkretnych pomiarów.
Dzień dobry. Po przygotowaniu dietetycznym do testu (wafle ryżowe, chuda drobiowa kiełbasa i gotowane udko z kurczaka plus kasza gryczana i woda niegazowana)i byciu na czczo 17 godzin przed testem wyjściowy pomiar wodoru wyszedł 90! Test w związku z tym się nie odbył. Jak Pan to interpretuje?
Kasza gryczana i wafle ryżowe 1 dzień przed testem mogły potencjalnie zawyżyć wynik wodoru na czczo / dodatkowo możliwy błąd pomiarowy lub słaba jakość urządzenia diagnostycznego
O czym świadczy początkowy wzrost metanu przy IMO (w żołądku jak rozumiem)? Czy to może sugerować że coś jest nie tak z żołądkiem czy to raczej standard?
Najczęściej to wskazuje po prostu na IMO (przy poziomach >10 ppm), choć ciężko konkretnie się odnieść nie widząc całego badania.